In memoriam: Carl Haarnack (1963-2026)

In dit artikel:

Carl Haarnack (62) is zaterdagnacht in zijn woonplaats Amsterdam overleden. Hij was vooral bekend als stichter en hoeder van Buku – Bibliotheca Surinamica, een ooit persoonlijke verzameling die uitgroeide tot de belangrijkste particuliere collectie over Surinaamse en Caribische geschiedenis: boeken, prenten, manuscripten en foto’s die studenten, onderzoekers, journalisten en schrijvers dagelijks naar zijn woning aan de Veemkade trokken. Haarnack maakte verzamelen tot een publieke praktijk: zijn collectie bleef toegankelijk en diende als bron voor talloze publicaties, tentoonstellingen en documentaires, recent nog voor het boek Suriname in Beeld (fotografie 1845–1975).

Daarnaast speelde hij een belangrijke rol in de erkenning van het koloniale verleden en de slavernijgeschiedenis van Suriname, met bijzondere aandacht voor het werk en de nalatenschap van Anton de Kom, de Surinaamse anti‑koloniale schrijver en activist. Haarnack bezat vrijwel alle uitgaven van en over De Kom en was sinds juni 2020 voorzitter van de Anton de Kom Stichting, betrokken bij het proces van eerherstel.

In december kreeg hij door de gemeente Amsterdam de Andreaspenning als waardering voor het zichtbaar en tastbaar maken van Surinaamse geschiedenis. In de laatste maanden van zijn leven regelde hij de overdracht van Buku: er is een stichting opgericht onder voorzitterschap van historicus Gert Oostindie, met partners als Universitaire Bibliotheken Leiden, het Nationaal Slavernij Museum en het Nationaal Archief Suriname, zodat de collectie behouden en beschikbaar blijft voor onderwijs en onderzoek.

Haarnack wordt beschreven als nauwkeurig, warm en buitengewoon gul; zijn uitvaart is besloten. Zijn nalatenschap leeft voort in archieven, publicaties en de open houding waarmee hij geschiedenis toegankelijk maakte.