VN-oceaanverdrag raakt ook Caribisch gebied

In dit artikel:

Op 17 januari is het door de VN overeengekomen verdrag voor bescherming van biodiversiteit in internationale wateren (het BBNJ- of "High Seas"-verdrag) in werking getreden, meldt Reuters. Het akkoord creëert voor het eerst een bindend juridisch raamwerk om de volle zee — het deel van de oceaan buiten nationale rechtsgebieden, ongeveer twee derde van de wereldzeeën en bijna de helft van het aardoppervlak — te beheren en beschermen.

Dankzij het verdrag kunnen staten voortaan mariene beschermde gebieden aanwijzen op de hoge zee, verplicht milieueffect‑onderzoek opleggen voor activiteiten daar en afspraken maken over het delen van winst uit genetisch materiaal dat op zee wordt gevonden. De inwerkingtreding volgde op ratificatie door minimaal zestig landen in september; inmiddels hebben meer dan tachtig landen het verdrag formeel aanvaard, waaronder China, Brazilië en Japan. De Verenigde Staten en het Koninkrijk der Nederlanden hebben getekend maar nog niet geratificeerd; in Nederland hangen vervolgstappen samen met aanpassingen in nationale wetgeving (onder meer voor de Noordzee) en voor Curaçao spelen visserijbelangen als vlaggenstaat een rol.

Het akkoord is ook relevant voor het Caribisch gebied: migrerende soorten zoals walvissen en dolfijnen trekken door zowel territoriale wateren als de hoge zee, waardoor bescherming buiten nationale zones belangrijk wordt. Curaçao heeft al de intentie uitgesproken om, op basis van wetenschappelijk onderzoek rond de ABC‑eilanden, een marien reservaat te overwegen.

Milieuorganisaties benadrukken dat momenteel slechts zo’n acht procent van de oceanen echt beschermd is; om de doelstelling van dertig procent bescherming in 2030 te halen is een forse opgave vereist. Het verdrag biedt een noodzakelijke juridische basis, maar het uiteindelijke effect hangt af van de bereidheid van staten beschermde gebieden aan te wijzen en de regels te handhaven.